FAQ — prawa do zdjęć, obróbka i publikacja

Poniżej znajdziesz odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące praw do zdjęć, obróbki oraz publikacji materiałów wykonanych w Ecoshot — zarówno przy sesjach standardowych, jak i realizowanych w formule TFP.

Autorem i właścicielem praw autorskich do zdjęć jest fotograf.

Wynika to z art. 8 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (u.p.a.p.p.), zgodnie z którym prawo autorskie przysługuje twórcy utworu.

  • Ecoshot zachowuje autorskie prawa osobiste do zdjęć (art. 16 u.p.a.p.p.) — w tym prawo do bycia wskazanym jako autor.
  • Ecoshot zachowuje autorskie prawa majątkowe (art. 17 u.p.a.p.p.), chyba że umowa stanowi inaczej.
  • Klient otrzymuje zdjęcia na określonych zasadach licencji, a nie staje się ich autorem.

Nie — co do zasady klient nie jest współautorem fotografii.

Współautorstwo (art. 9 u.p.a.p.p.) wymagałoby realnego, twórczego i równorzędnego wkładu w powstanie dzieła — np. współtworzenia koncepcji artystycznej, narracji obrazu czy inscenizacji sesji.

W standardowych sesjach zdjęciowych — w tym TFP — klient jest osobą, której wizerunek został utrwalony, a nie współtwórcą utworu fotograficznego.

Obróbka (postprodukcja) obejmuje m.in. korekcję barw, retusz, zmianę światła i kontrastu, stylizację obrazu oraz dopasowanie klimatu zdjęcia.

Z prawnego punktu widzenia jest to element twórczej pracy fotografa i mieści się w jego prawach z art. 17 u.p.a.p.p.

  • Sama obróbka nie stanowi podstawy do sprzeciwu wobec publikacji, jeśli mieści się w standardowej estetyce i stylu pracy Ecoshot.
  • Klient nie może blokować publikacji wyłącznie dlatego, że nie podoba mu się stylistyka zdjęcia.
  • Przed sesją omawiam oczekiwany styl, aby zminimalizować rozbieżności.

Tak. Zgodnie z art. 81 ust. 1 u.p.a.p.p., rozpowszechnianie wizerunku wymaga zgody osoby na nim przedstawionej.

  • Wykonanie zdjęcia nie wymaga zgody.
  • Publikacja zdjęcia z rozpoznawalnym wizerunkiem — już tak.
  • Przed publikacją zdjęć w portfolio, na stronie lub w mediach społecznościowych zawsze proszę o pisemną zgodę na rozpowszechnienie wizerunku.
  • Brak zgody = brak publikacji.

Tak — podwójnie.

Prawo do wizerunku jest chronione przez ustawę o prawie autorskim (art. 81 u.p.a.p.p.) oraz jako dobro osobiste na podstawie art. 23–24 Kodeksu cywilnego.

Jeśli publikacja lub sposób obróbki naruszałby Twoje dobra osobiste (np. ośmieszał, poniżał lub stawiał w kompromitującym świetle), masz prawo żądać:

  • usunięcia zdjęć,
  • zaprzestania dalszej publikacji,
  • przeprosin,
  • w szczególnych przypadkach — zadośćuczynienia.

Co do zasady — nie.

Cofnięcie zgody nie przysługuje, jeśli zgoda została udzielona wcześniej, obróbka mieści się w granicach twórczej postprodukcji, zdjęcie nie narusza dóbr osobistych, a publikacja mieści się w ustalonym zakresie.

Zmiany takie jak: inna kolorystyka, bardziej dramatyczne światło, styl analogowy lub filmowy, winieta, kontrast, ziarno — nie stanowią podstawy do cofnięcia zgody.

Masz podstawy do sprzeciwu w trzech sytuacjach:

  1. Naruszenie dóbr osobistych (art. 23–24 k.c.)
    Jeśli obróbka lub kontekst publikacji ośmiesza Cię, dyskredytuje lub zniekształca wizerunek w sposób kompromitujący. Decyduje tu kryterium obiektywne — nie subiektywne poczucie estetyki.
  2. Przekroczenie zakresu zgody (art. 81 u.p.a.p.p.)
    Jeśli zgodziłeś/aś się np. tylko na publikację w portfolio, a zdjęcia trafiłyby do reklamy, na billboard, do materiałów komercyjnych lub na stock zdjęć — masz prawo sprzeciwić się takiemu wykorzystaniu.
  3. Zbyt ogólna zgoda
    Zgoda typu „Wyrażam zgodę na publikację zdjęć” bez określenia miejsca i celu może być niewystarczająca. Dlatego Ecoshot stosuje precyzyjne formularze zgody.

TFP (Time For Prints) oznacza współpracę bez wynagrodzenia finansowego: model otrzymuje zdjęcia do portfolio, a Ecoshot może wykorzystać wybrane fotografie do promocji.

Przed sesją ustalam na piśmie:

  • kto ma prawa autorskie (standardowo Ecoshot),
  • gdzie zdjęcia mogą być publikowane,
  • czy możliwe jest użycie komercyjne,
  • czy model może modyfikować zdjęcia,
  • czy może je przekazywać osobom trzecim.

  • Autorem zdjęć jest fotograf.
  • Ty decydujesz o publikacji swojego wizerunku.
  • Obróbka jest prawem fotografa jako twórcy.
  • Cofnięcie zgody jest możliwe tylko w szczególnych przypadkach.
  • Przy TFP zawsze spisuję jasne ustalenia.

Masz dodatkowe pytania?

Napisz przez formularz kontaktowy na stronie albo bezpośrednio:

danuta@ecoshot.com.pl

Celem tej sekcji jest jasne określenie zasad współpracy i uniknięcie nieporozumień jeszcze przed sesją.